Empatik kişiler, başkalarının duygularını yoğun bir şekilde hissedebilen ve genellikle yardımsever bir yapıya sahip bireylerdir. Ancak bu özellik, zamanla tükenmişlik sendromuna (burnout) yol açabilir. Tükenmişlik sendromu, uzun süreli stres, aşırı iş yükü ve duygusal baskılar sonucu fiziksel, zihinsel ve duygusal olarak tükenme hali olarak tanımlanır. Empatik kişilerde bu sendrom, aşırı empati (hiper empati) nedeniyle daha sık görülür; çünkü
Diz kıkırdak hasarı (kondral/kondromalazi lezyonları) tedavisi, hasarın derecesine, boyutuna, konumuna, hastanın yaşına, aktivite seviyesine ve eklemdeki diğer sorunlara (menisküs, çapraz bağ, aksiyal bozukluk vb.) göre çok farklı yaklaşımlar gerektirir.2025-2026 itibarıyla tedavi yaklaşımı şu şekilde özetlenebilir:Kıkırdak Hasarı Dereceleri (Outerbridge / ICRS sınıflaması)- Grade 0 → Normal kıkırdak
- Grade 1 → Yumuşama ve şişme
- Grade 2 → Yüzeysel fissürler (yarıklar), ½ kalınlıktan az
- Grade 3 → Derin fissürler, kıkırdak kemiğe kadar ulaşır ama kemik açıkta değil
taVNS, kulak kepçesindeki (özellikle tragus ve concha bölgeleri) vagus sinirinin auriküler dalını non-invaziv (cerrahi olmayan) elektrik stimülasyonuyla uyararak parasempatik sistemi aktive eden bir yöntemdir. Son 5-10 yılda klinik araştırmalar hızla artmış durumda; 2020 sonrası yüzlerce çalışma ve birden fazla meta-analiz yayınlandı. İşte başlıca klinik uygulama alanları ve bulgular (2023-2025 arası güncel verilere dayanarak):1. Depresyon (Major Depresif Bozukluk ve Tedaviye Dirençli Depresyon)- Birden fazla randomize kontrollü çalışma (RCT) ve meta-analiz taVNS'in depresyon
Vagus siniri (10. kafa siniri - CN X), vücudun en uzun ve en karmaşık kafa sinirlerinden biridir. Hem duyu (afferent) hem de motor (efferent) lifler taşır ve parasempatik sinir sisteminin ana taşıyıcısıdır – yani "dinlen ve sindir" modunun baş aktörüdür.
Anatomi ve Yapı- Beyin sapından (medulla oblongata) çıkar; nucleus ambiguus ve dorsal motor nucleus gibi çekirdeklerden kaynaklanır.
- Sağ ve sol olmak üzere iki ana dalı vardır; vücudun boyun, göğüs ve karın boşluğuna kadar yayılır.
- Toplam liflerin yaklaşık %80'i afferent (duyu taşıyan, beyne bilgi götüren), %20'si efferent (motor, organlara komut veren) liflerdir.
- Kulak bölgesinde auriküler dal (auricular branch - ABVN) bulunur; bu dal dış kulağın belirli bölgelerini (özellikle tragus, cymba conchae ve concha) innerve eder. İşte abdestteki kulak meshinin bilimsel olarak vagus'u uyarabileceği nokta burasıdır.
