Beynin ön lobu (frontal lob), özellikle onun ön kısmı olan prefrontal korteks (PFC), insan beyninin en gelişmiş bölgelerinden biridir ve kişiliğimizi, davranışlarımızı büyük ölçüde şekillendirir. Bu bölge, soyut düşünme ve yüksek bilişsel işlevlerden sorumludur. Ana fonksiyonları şunlardır:- Yürütücü işlevler: Planlama, organizasyon, problem çözme, dikkat kontrolü ve hedef odaklı davranışlar.
- Karar verme ve dürtü kontrolü: Risk değerlendirme, impulsiviteyi bastırma ve uzun vadeli sonuçları öngörme.
- Kişilik ve duygusal düzenleme: Empati, sosyal normlara uyma,
Beynin ön lobu (özellikle prefrontal korteks), bizi "insan yapan" birçok yüksek bilişsel ve duygusal özelliği barındırır. Bu bölge, planlama, karar verme, dürtü kontrolü, empati, sosyal normlara uyma ve moral (ahlaki) yargı gibi işlevlerden sorumludur. Örneğin, başkalarının duygularını anlamak (empati), doğru-yanlış ayrımı yapmak ve uzun vadeli sonuçları öngörmek prefrontal korteksin ana görevlerindendir. Ünlü Phineas Gage vakasında olduğu gibi, bu bölge hasar gördüğünde kişilik dramatik şekilde değişir: Kişi impulsif, sorumsuz ve empati yoksunu hale gelebilir.Bağımlılık Durumunda Ön Lob Etkilenirse İnsani Değerler ve Ahlak Yitirilir mi?Evet, kronik alkol bağımlılığı prefrontal korteksi ciddi şekilde etkileyerek ahlaki yargı, empati ve insani değerleri zayıflatabilir, ancak
Vitiligo, cildin doğal rengini veren melanin pigmentini üreten hücrelerin (melanositlerin) kaybıyla ortaya çıkan kronik bir deri durumudur. Bu hastalık, vücudun belirli bölgelerinde süt beyazı lekelerin oluşmasına yol açar ve genellikle estetik bir sorun olarak algılansa da, altında yatan mekanizmalar oldukça karmaşıktır. Bulaşıcı olmayan, ağrısız ve fiziksel sağlığa doğrudan tehdit oluşturmayan vitiligo, milyonlarca insanı etkiler ve özellikle görünür bölgelerde olduğunda psikolojik yük yaratabilir.
Hastalığın en tipik özelliği, ciltte keskin sınırlı beyaz yamaların belirmesidir. Bu lekeler genellikle eller, yüz, kollar, ayaklar, dirsekler, dizler ve genital bölgelerde başlar. Güneşe maruz kalan alanlarda daha belirgin hale gelirler çünkü çevresindeki normal cilt bronzlaşırken beyaz bölgeler aynı kalır. Bazen saçlarda, kirpiklerde veya sakalda erken beyazlaşma görülür.
Dehidrasyon (susuzluk), vücudun sıvı kaybını yeterince karşılayamamasıdır. Özellikle kusma, ishal, ateş veya terleme gibi durumlarda (örneğin gıda zehirlenmesinde) hızla gelişir. Önlemek, belirtileri hafifletmekten ve komplikasyonları (baş dönmesi, kulak uğultusu, halsizlik) önlemekten daha kolaydır.1. Bol Sıvı Alımı – En Önemlisi Bu!- Günlük hedef: Yetişkinler için ortalama 2-3 litre su (vücut ağırlığına göre 30-40 ml/kg).
- Hastalık durumunda daha fazla: Kusma/ishal varsa saatte 1 bardak sıvı hedefleyin.
- En iyi seçenekler:
- Temel: Su – En doğal ve etkili.
- Elektrolitli içecekler: Maden suyu, şekersiz ayran, ev yapımı ORS.
Yüzde karıncalanma hissi (parestezi), cilt altında iğne batması veya uyuşma gibi algılanan rahatsız edici bir durumdur. Bu his, yüz bölgesindeki sinirlerin (özellikle trigeminal sinir) geçici veya kalıcı tahrişiyle ortaya çıkar. Sinirler, beyne yanlış sinyaller göndererek bu yanılsamayı yaratır.Başlıca nedenler şöyle sıralanabilir:- Sinir sıkışması veya tahrişi (örneğin yanlış pozisyonda uyumak).
- Vitamin eksiklikleri (B12, magnezyum gibi).
- Enfeksiyonlar, migren atakları veya alerjik reaksiyonlar.
- Daha ciddi durumlarda multiple skleroz, inme veya sinir tümörleri gibi nörolojik sorunlar.
Stres Yüzde Karıncalanma Yapar mı?
Evet, stres ve anksiyete yüzde (hatta ellerde, ayaklarda) karıncalanmanın yaygın bir tetikleyicisidir. Yoğun stres altında vücut "savaş ya da kaç" moduna geçer; hızlı ve derin nefes alma (hiperventilasyon) başlar. Bu, kanda karbondioksit seviyesini düşürerek kalsiyum dengesini bozar ve sinir uçlarında karıncalanma yaratır. Panik ataklarda bu his özellikle yüz, dudak ve dil çevresinde yoğunlaşır.
Bu tür karıncalanma genellikle geçicidir; stres azaldığında kendiliğinden geçer. Ancak sık tekrarlıyorsa veya başka belirtilerle (baş dönmesi, göğüs
Ses Kısıklığı Neden Olur?
Ses kısıklığı (disfoni), ses tellerinin (vokal kordların) titreşimini etkileyen herhangi bir durumdan kaynaklanır. Ses telleri, gırtlakta (larenks) yer alan iki küçük kas bandıdır ve konuşurken hava akımıyla titreşerek ses üretir.En yaygın nedenler şunlardır:- Aşırı veya Yanlış Ses Kullanımı: Bağırarak konuşmak, uzun süre şarkı söylemek veya fısıldamak ses tellerini zorlar ve nodül/polip
