Evet, güncel bilimsel çalışmalar aşırı televizyon izlemenin depresyon riskini artırabileceğini gösteriyor. Özellikle günde 4 saat ve üzeri televizyon izlemek, hareketsiz bir yaşam tarzıyla birleşince mental sağlık üzerinde olumsuz etkiler yaratıyor. Ancak bu ilişki doğrudan nedensel değil; genellikle çift yönlü çalışıyor – yani depresyonu olan kişiler daha fazla TV izleyebiliyor, aşırı izleme de depresyon belirtilerini kötüleştirebiliyor.Araştırmalar, pasif ekran aktivitelerinin (TV izleme gibi) depresyon riskini %35-43 oranında artırabileceğini ortaya koyuyor. Örneğin, uzun süreli kohort çalışmalarında, fazla TV izleyenlerde inflamasyon belirteçleri yükseliyor, sosyal izolasyon artıyor ve uyku kalitesi düşüyor. Bu faktörler beyinde stres hormonu kortizolü artırarak duygudurum bozukluklarını tetikliyor.Olası Mekanizmalar Neler?
- Hareketsizlik ve Fiziksel Etkiler: TV izlemek genellikle oturarak geçirilen zamanı artırır, egzersizi azaltır. Bu da vücutta inflamasyon yükselmesine ve endorfin (mutluluk hormonu) üretiminin düşmesine yol açar.
- Sosyal İzolasyon: Uzun süre ekran başında kalmak gerçek sosyal etkileşimleri azaltır, yalnızlık hissini artırır.
- Uyku Bozukluğu: Akşam geç saatlerde TV izlemek mavi ışığın etkisiyle melatonin hormonunu baskılar, uykuyu bozar – ki uyku eksikliği depresyonun en güçlü tetikleyicilerinden biri.
- Beyin Yapısal Değişiklikleri: Bazı çalışmalar, aşırı ekran kullanımının beyindeki beyaz madde bütünlüğünü olumsuz etkilediğini, duygusal düzenlemeyi zorlaştırdığını gösteriyor.
- Günde 1-2 saat genellikle sorun yaratmaz.
- 4+ saat izlemekte risk belirgin artıyor (2023-2025 çalışmalarında %20-43 artış).
- Binge-watching (ardarda dizi izleme) özellikle gençlerde ve yalnız yaşayanlarda depresyon belirtilerini yoğunlaştırıyor.
Tıp Bilimleri - Tıp Fakültesi Dersleri Tıp Ders Notları
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Tıp Bilimleri - Tıp Fakültesi Dersleri Tıp Ders Notları