Vertigo için evde uygulanabilecek diyet önerileri

Vertigo için evde uygulanabilecek diyet önerileri, altta yatan nedene göre biraz değişir (en çok Meniere hastalığı, vestibüler migren veya genel iç kulak sıvı dengesi sorunlarında fayda sağlar). BPPV (kristal oynaması) gibi pozisyonel vertigoda diyet etkisi daha azdır, ama genel olarak sağlıklı beslenme atakları azaltmaya yardımcı olur.

En etkili ve bilimsel olarak desteklenen yaklaşım düşük tuzlu (düşük sodyumlu) diyet + yeterli su + tetikleyicilerden kaçınmaktır. İşte pratik ev önerileri:1. Temel Kural: Düşük Tuz (Sodyum) Diyeti

• Günlük sodyum hedefi: 1500–2000 mg (bazı kaynaklarda 1000–1500 mg önerilir, doktorunuza sorun).
• Bu ≈ yarım – üç çeyrek çay kaşığı tuz eder (masa tuzunu tamamen kaldırın!).
• Neden önemli? Fazla tuz → vücutta su tutulması → iç kulakta sıvı basıncı artışı → vertigo atakları kötüleşir (özellikle Meniere’de çok etkili).

Kaçınılması gereken yüksek tuzlu yiyecekler (evde kolayca uygulanır):

• Salam, sosis, sucuk, pastırma, konserve etler
• Peynir (özellikle eski/kahvaltılık beyaz peynir yerine taze az tuzlu lor veya tuzsuz çeşit)
• Hazır çorba, konserve sebze/mısır, turşu, zeytin (tuzlu olanlar)
• Cips, kraker, tuzlu fıstık/çerez, fast food
• Soslar (soya sosu, ketçap, hardal, hazır baharat karışımları)
• Ekmek, poğaça, simit (evde tuzsuz ekmek yapın veya düşük tuzlu tercih edin)

Evde düşük tuzlu alternatifler:

• Yemekleri tuzsuz pişirip masada limon, sirke, taze baharat (kekik, nane, dereotu, sarımsak, soğan, zencefil) ile tatlandırın.
• Taze sebze-meyve, haşlanmış/kızartılmamış patates, pirinç, bulgur
• Evde yoğurt, taze süt (katkısız)

2. Diğer Önemli Kaçınılacaklar

• Kafein: Kahve, çay (siyah), kola, enerji içeceği, çikolata → atakları ve çınlamayı artırabilir. Bitki çayları (ıhlamur, papatya, rezene) veya kafeinsiz kahve tercih edin.
• Alkol: Bira, şarap, rakı vb. → sıvı dengesini bozar, atak tetikler. En fazla 1 kadeh/gün (hatta sıfırlamak daha iyi).
• Sigara: Damarları daraltır, iç kulak dolaşımını bozar → bırakın veya azaltın.
• MSG (monosodyum glutamat): Çin yemeği, cips, hazır soslarda bol → bazı kişilerde atak yapar.
• Vestibüler migren varsa ekstra: Eski peynir, mayalı gıdalar (bira mayası, fermante ürünler), çikolata, çilek, işlenmiş etler, aspartamlı tatlandırıcılar.

3. Ne Yemeliyiz? (Evde Kolay Uygulanabilir Öneriler)

• Bol su: Günde 2–3 litre (dehidratasyon vertigo’yu kötüleştirir). Su + limon veya salatalık dilimleri ile lezzetlendirin.
• Taze sebze ve meyve (mevsimsel): Salatalık, marul, domates, ıspanak, brokoli, muz, elma, armut, kivi → potasyum zengini, sıvı dengesine yardımcı.
• Tam tahıllar: Yulaf, esmer pirinç, kinoa, kepekli ekmek (tuzsuz).
• Yağsız protein: Tavuk göğsü (haşlama/ızgara), balık (somon, uskumru – omega-3 iyi gelir), yumurta, baklagiller (nohut, mercimek).
• Sağlıklı yağlar: Zeytinyağı, avokado, ceviz/badem (az miktarda, tuzsuz).
• Evde fermente olmayan yoğurt, kefir (probiyotik destek olabilir).

Örnek Günlük Menü (Düşük Tuzlu, Ev Tipi)

• Kahvaltı: Yulaf ezmesi + muz + az süt + tarçın (tuzsuz)
• Ara: Elma + birkaç tuzsuz badem
• Öğle: Izgara tavuk + bol yeşillik salatası (zeytinyağı + limon) + bulgur pilavı (tuzsuz)
• Ara: Yoğurt + kivi
• Akşam: Fırın sebze (kabak, patates, havuç) + haşlanmış balık + yoğurt
• İçecek: Bol su + bitki çayı

Bu değişiklikler genellikle 2–4 hafta içinde atak sıklığını ve şiddetini azaltır (özellikle Meniere veya sıvı dengesi kaynaklı vertigoda). Ama herkes için aynı etkiyi göstermez – bazı kişilerde diyet tek başına yetmez.Unutmayın: Bu genel önerilerdir.

• Şikayetleriniz yoğunsa veya yeni başladıysa mutlaka KBB uzmanı veya nöroloğa görünün (diyetisyen de faydalı olur).
• Böbrek, kalp, tansiyon sorununuz varsa düşük tuz + bol su öncesi doktor onayı alın.

Tıp Bilimleri - Tıp Fakültesi Dersleri Tıp Ders Notları